Sự hình thành và phát triển công ty chứng khoán

Sự hình thành  và phát triển công ty chứng khoán

Sự ra đời và phát triển của công ty chứng khoán gắn liền với sự phát triển của TTCK. Lịch sử hình thành và phát triển TTCK cho thấy, khi nhu cầu mua bán chứng khoán xuất hiện sẽ tạo nên những tụ điểm mua bán chứng khoán sơ khai và sau đó hình thành nên một TTCK. Cũng như các thị trường khác, lúc đầu những người mua và những người bán chứng khoán là những cá nhân sở hữu chứng khoán, họ tiến hành mua bán trực tiếp với nhau. Về sau, khi thị trường phát triển, khối lượng vốn luân chuyển ngày càng lớn, những người mua bán chứng khoán cũng đông thêm, đòi hỏi cần phải có những người trung gian đứng ra giúp cho việc mua bán chứng khoán được thuận tiện hơn. Họ được biết tới như là những nhà môi giới cho việc mua bán chứng khoán giữa những người cần mua và những người cần bán.

Tuy nhiên, vào thời kỳ đầu, những người môi giới chứng khoán hoạt động đơn độc và chưa hình thành rõ nét tổ chức môi giới chứng khoán. Vì vậy, để tăng uy tín, thanh danh đối với nhà đầu tư trong vai trò là nhà trung gian – những người môi giới thường hợp thành các công ty, gọi là công ty môi giới chứng khoán.

Ngoài ra, những thương gia kinh doanh chứng khoán ngày càng gia tăng về số lượng. Họ là những người mua bán chứng khoán bằng nguồn vốn của mình để hưởng chênh lệch giá. Để đủ sức cạnh tranh trên lĩnh vực kinh doanh chứng khoán họ cũng thành lập ra các công ty kinh doanh chứng khoán.

Những công ty môi giới, kinh doanh chứng khoán này khi hoạt động phát triển họ không chỉ dừng lại ở hoạt động ban đầu mà đã có sự đan xen, phát triển thêm và một loại hình công ty hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán xuất hiện – đó là công ty chứng khoán.

Từ cuối thế kỷ 17 và sang đến thế kỷ 18, 19 sự phát triển rầm rộ của các công ty cổ phần ở các nước tư bản chủ nghĩa ở Châu Âu đã dẫn tới sự phát hành cổ phiếu ồ ạt của các công ty cổ phần. Khi đó, các công ty cổ phần này phát hành cổ phiếu đều thông qua tổ chức nhận mua cổ phiếu và sau đó bán lại cho các nhà buôn. Tổ chức nhận mua này là các công ty chứng khoán và ngân hàng đầu tư. Như vậy, các CTCK đảm nhận việc phân phối chứng khoán cho các công ty cổ phần. Sau này, hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc phân phối chứng khoán mà đã phát triển hơn, cung cấp nhiều dịch vụ liên quan tới việc phát hành của các công ty cổ phần – và đó chính là hoạt động bảo lãnh phát hành. [24]

Sang đến thế kỷ 20, chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn lũng đoạn. Tư bản lũng đoạn hình thành trước tiên ở Châu Âu, Mỹ và sau đó là Châu Á. Trong giai đoạn này, CTCK phát triển mạnh, trực tiếp làm các nghiệp vụ về chứng khoán, đặc biệt nghiệp vụ môi giới chứng khoán. Qua đó, thu hút được đông đảo khách hàng tham gia đầu tư chứng khoán trên thị trường.

TTCK ngày càng phát triển thì ngày càng có nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường. Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng có thể tự đưa ra quyết định mua bán cho chính mình. Với những nhà đầu tư không có kinh nghiệm, trình độ, thời gian để tự mua bán chứng khoán, họ có thể nhờ tới CTCK. Và lúc này, hoạt động nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư của CTCK xuất hiện.

TTCK phát triển không chỉ dừng lại trong phạm vi một quốc gia mà đã có sự liên kết, kết nối giữa các thị trường của các nước trong khu vực cũng như các nước trên thế giới. Điều này dẫn tới hoạt động của các CTCK có điều kiện mở rộng và phát triển ra khỏi phạm vi quốc gia. Các CTCK không bỏ lỡ cơ hội đẩy mạnh việc lập các chi nhánh ở nước ngoài nhằm tăng doanh số mua và bán chứng khoán. Ở Hàn quốc, năm 1991, CTCK nước ngoài được phép mở chi nhánh, thành lập liên doanh hoạt động trên TTCK. Ở Nhật, năm 1985, thực hiện tự do hoá quốc tế, các CTCK nước ngoài được phép tham gia vào TTCK Nhật.

Cùng với sự phát triển nền kinh tế các nước, CTCK hình thành ngày càng nhiều và phát triển mạnh, phong phú về thể loại, thuận tiện cho những người đầu tư và kinh doanh chứng khoán, do đó các nghiệp vụ giao dịch chứng khoán cũng ngày càng phát triển. Đến lượt nó, sự phát triển của các CTCK là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói chung và TTCK nói riêng.

Tuy nhiên, các hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán có ảnh hưởng nhiều tới lợi ích của mọi nhà đầu tư và rất dễ bị các công ty chứng khoán lợi dụng để kiếm lời riêng. Ngoài ra, với số lượng CTCK ngày càng nhiều, phạm vi và tính chất hoạt động của CTCK ngày càng mở rộng, phát triển đa dạng, đa năng, tính cạnh tranh ngày càng gay gắt và tất yếu sẽ dẫn đến những CTCK gặp rủi ro có thể dẫn đến phá sản. Do đó, nhằm góp phần đảm bảo tính an toàn đối với thị trường, bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư cũng như đảm bảo sự công bằng trong hoạt động kinh doanh chứng khoán giữa các CTCK thì cần thiết phải có cơ quan Nhà nước chuyên ngành thanh tra, giám sát, quản lý các CTCK trên TTCK – đó là yêu cầu bắt buộc mà luật chứng khoán các nước đều qui định. Và sự phát triển rầm rộ các CTCK ở các nước phát triển và đang phát triển ngày nay đều phải tuân thủ theo các qui định mà luật pháp mỗi nước đã đề ra.

Sự hình thành và phát triển công ty chứng khoán

Ngọc Thi

Tôi luôn muốn góp một phần nhỏ những kinh nghiệm của mình giúp các anh chị hoàn thành tốt luận án tiến sĩ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *